Deireadh an Fhómhair Linn

Is soiléir fén dtaca so go bhfuil an samhradh imthithe slán uainn. Ní’l aon amharc ar na fáinleoga anso i Mainistir Fhear Maí, cé go dtuigtear dom go bhfuil roinnt díobh fós le feiscint thiar i gCiarraí. Le cúpla lá anuas, tá gálaí gaoithe is ceathanna uafásacha istoíche agus gan ach fo-radharc ar an ngréin isló. Tá na tráthnónta ag éirí níos giorra de réir a chéile agus beidh an oíche níos sia ná an lá gan ró-mhoill. Tá an geimhreadh ag teacht, ní’l aon dabht fén spéir faoi!

Dá bharr san, táim thar n-ais ins an linn snámha don chuid is mó agus ní’l fonn dá laghad orm bheith istigh ins an Abhainn Mhóir nó ins an lochán ar Chnoc an Aonaigh nó ins an bhfairrge fiú. Ag an am gcéanna, táim thar n-ais ag an ollscoil ag tosnú mo thríú bliana ann ag déanamh céim san eiceolaíocht. Maidin Chéadaoin, bíonn sé de nós agam dul isteach chuig an linn snámha ins an Muirdíg agus bualadh le Lisa Cummins i gcomhair caife i ndiaidh san – comhartha maith go bhfuil sé ‘na gheimhreadh againn! An tseachtain seo, do tháinig aoi speisialta im’ theannta: Tara Diversi ón Astráil… Do bhí maidin (is tráthnóinín) ana-dheas ag an dtriúir againn ag ráiméis fé gach aon tsaghas ruda a bhaineann leis an snámh fén aer. Bail ó Dhia ar bhuachaill-chara Tara go raibh air éisteacht linn!

Sin é an scéal mar atá sé fén dtráth so. Ní’l mórán eile le rá agam, i ndá ríribh, ach go bhfuil an-chuid obair le déanamh agam maidir le cúrsaí oideachais! Táimíd ag tnúth le rás deireanach an tséasúir ó Inis Earcáin go Dún na Séad an deireadh seachtaine seo chugainn agus go mór mhór le Comhdháil Dhomhanda an tSnámha fén Aer a bheidh á reachtáil i gCorcaigh an deireadh seachtaine dar gcionn. Sin é go fóillín…

Ailt Bhainteacha:

Advertisements

Suíomh Idirlín Nua an tSnámh Cuimhneacháin Martin Duggan!

Do scríobhas cúpla seachtain ó shoin fén tSnámh Cuimhneacháin Martin Duggan a bheidh ar siúl in Abhainn Mhóir na Mumhan i Mainistir Fhear Maí Dé h-Aoine, 14 Meitheamh na bliana so. Aréir, do lainseáladh suíomh idirlín nua na h-eachtra so. Tá dhá leagan den tsuíomh ar fáil, ceann as Béarla agus ceann eile as Gaelainn:

Logo – Owen O'Keefe

Beidh iontrálacha oscailte don tsnámh so timpeall Lá Bealtaine agus fanfaid ar oscailt ar feadh míosa nó go dtí go mbeidh sé lán – beidh seasca áiteanna ar fáil i mbliana. Coimeád súil ar an suíomh (nasctha thuas) chun ‘bheith ar an eolas faoi chúrsaí iontrála!

Pictiúr – Wikipedia

‘Sé an Domhnach seo chugainn Lá ‘le Pádriag in Éirinn agus ar fuaid a’ domhain. Tá súil agam go mbeidh deireadh seachtaina na Féile Pádraig den chéad scoth ag mo léitheoirí go léir. Go raibh maith agaibh as bhur léitheoireacht agus bainigí ana-shult as bhur ndeireadh seachtaine!

“An Saol ó Dheas” i gCOC

Grianghraf – Ionad na Gaeilge Labhartha

Veain RnaG lasmuigh d’Áras Uí Rathaille i gColáiste ha h-Ollscoile, Corcaigh.

Tá an-chuid imeachtaí ar siúl i gColáiste na h-Ollscoile, Corcaigh chun ceiliúradh  a dhéanamh ar Sheachtain na Gaeilge. Mar chuid de na h-imeachtaí, do tháinig craoltóirí an chláir “An Saol ó Dheas” aniar ó Raidió na Gaeltachta Bhaile na nGall chugainn indé. Do craoladh an clár, le Helen Ní Shé á chur i láthair, beo ón tSeomra Chaidreamh in Áras Uí Rathaille i gceart-lár na h-Ollscoile.

Ar an gclár ‘bhí ceoltóirí den chéad scoth chomh maith le h-aíonna éagsúla ó Ionad na Gaeilge Labhartha agus ó ranna eile ins an Ollscoil. Do bhíos féin ar an gclár ag caint mar gheall ar mo chuid snámha féinig agus mar gheall ar an snámh atá pleanáilte ag an bhfoireann Crosóige Mara i Mí Iúil na bliana so. Tá an pod-chraoladh nasctha thíos:

Tosnaím-se ag caint timpeall leith-shlí istigh sa chlár ach b’fhiú duit cloisint leis an rud ar fad toisc go bhfuil an caighdeán cheoil sin agus cainteoirí chomh suimiúil sin ann…

Gluais Téarmaí Snámha

Ní fhuil aithne agam ar aon ghluais téarmaí snámha sa Ghaelainn. Tá an-chuid scríobhtha i mBéarla agus i dteangacha eile ag daoine ar nós Steven Munatones agus leithéid. Dá bharr san, do bheartaíos féin ar roinnt téarmaí a bhaineann leis an snámh fén aer a chur le chéile ins an mblagphost so. Tá Seachtain na Gaeilge tar éis tosaithe Dé Luain seo agus is iorúnach an tseachtain é seo chun an blagphost so a sheoladh.

Pictiúr – Seachtain na Gaeilge

amharclíne bain (gu: amharclíne, ai: amarclínte, gi: amharclínte) line of sight

bac br (abr: bacadh, aidbhr: bactha) impede

bád fir coimhdire (gu: báid choimhdire, ai: báid choimhdire, gi: bád coimhdire) escort boat

baoi fir casaidh (gu: baoi chasaidh, ai: baoithe casaidh, gi: baoithe casaidh) turn buoy

beathaigh br (abr: beathú, aidbhr: beathaithe) feed

briota fir (gu: briota, ai: briotaí, gi: briotaí) chop (wave)

bristeach fir (gu: bristigh, ai: bristeacha, gi: bristeacha) breaker (wave)

capall fir bán (gu: capaill bháin, ai: capaill bhána, gi: capall bán) whitecap (wave)

cárta fir buí (gu: cárta bhuí, ai: cártaí buí, gi: cártaí buí) yellow card

cárta fir dearg (gu: cárta dhearg, ai: cártaí dearga, gi: cártaí dearg) red card

clár fir bán (gu: cláir bháin, ai: cláir bhána, gi: clár bán) whiteboard

cuaird bain (gu: cuarda, ai: cuarda, gi: cuarda) lap

cúrsa fir (gu: cúrsa, ai: cúrsaí, gi: cúrsaí) course

dearcadh fir (gu: dearcaidh, ai: dearcthaí, gi: dearcthaí) sighting

deargadh fir (gu: deargtha) chafing

hiodráitigh br (abr: hiodráitiú, aidbhr: hiodráitithe) hydrate

hiodráitiúchán fir (gu: hiodráitiúcháin) hydration

hipirteirme bain (gu: hipirteirme) hyperthermia

hipiteirme bain (gu: hipiteirme) hypothermia

iompar fir mí-spórtúil (gu: iompair mhí-spórtúil) unsportsmanlike conduct

ionadú fir (gu: ionadaithe, ai: ionaduithe, gi: ionaduithe) positioning

lanailin bain (gu: lanailine) lanolin

maide fir beathaithe (gu: maide bheathaithe, ai: maidí beathaithe, gi: maidí beathaithe) feeding pole

moltóir fir (gu: moltóra, ai: moltóirí, gi: moltóirí) judge

oifigeach fir (gu: oifigigh, ai: oifigigh, gi: oifigeach) official

paca fir tosaigh (gu: paca thosaigh, ai: pacaí tosaigh, gi: pacaí tosaigh) lead pack

painéal fir tadhaill (gu: painéil thadhaill, ai: painéil thadhaill, gi: painéal tadhaill) touchpad

plúch br (abr: plúchadh, aidbhr: plúchta) box in

réiteoir fir (gu: réiteora, ai: réiteoirí, gi: réiteoirí) referee

snámh fir fadraoin (gu: snámha fhadraoin) long distance swimming

snámh fir faoin aer (gu: snámha faoin aer) open water swimming

sruth fir (gu: srutha, ai: sruthanna, gi: sruthanna) current

suaill bain (gu: suaille, ai: suaillí, gi: suaillí) swell

téigh br ar foscadh (abr: dul ar foscadh, aidbhr: dulta ar foscadh) draft

tonn bain (gu: toinne, ai: tonnta, gi: tonn) wave

uisce fir garbh (gu: uisce gharbh, ai: uiscí garbha, gi: uiscí garbh) rough water

Ní rud cuimsitheach é an ghluais seo ar aon chor – tá sé ar intinn agam ceann abhfad níos cuimsithí a chur i gcló am éigin sa todhchaí. Tá súil agam go méadóidh pobal Gaelainne an tsnámha amach anso agus go gcuirfear achmhainní agus eachtraí fiú ar fáil as Gaeluinn!

Foinsí Úsáidte:

Sraith Nua den Chlár “Abhainn” ag Tosnú Dé Luain

Dé Luain, beidh sraith nua den chlár teilifíse “Abhainn” ag tosnú ar “RTÉ One” ag a leathuair tar éis a seacht sa tráthnóna. Beidh trí chuid ins an tsraith seo: ceann fén mBearbha, ceann fén Abhainn Mhóir agus ceann fén Éirne. Ins an dara chuid, an ceann fén Abhainn Mhóir, bead-sa ag snámh ins an abhainn agus ag caint beagáinín mar gheall ar stair snámha na h-Abhann Móire i Mainistir Fhear Maí agus fén draíocht atá ag baint le n-a bheith ag snámh sa n-abhainn.

Is as Gaelainn atá an clár so agus, dar liom, tá sé i measc na gcláracha is áilne atá déanta ag roinn na gCláracha Gaeilge in RTÉ ins na blianta beaga anuas. Tá clár den chéad scoth fé Abhainn na Laoi déanta acu is do ba chóir duit féachaint air má tá seans agat.

Ailt Bainteacha:

Naisc Sheachtracha:

Tuairisc ón tSibéir ar Raidió na Gaeltachta

Mar ‘tá ar eolas agaibh ag an bpointe seo, tá ár gceathrar snámhaithe tar éis teacht abhaile ó Chraobhchomórtaisibh Shnámh Gheimhridh na Rúise i Tyumen na Sibéire. Maidin indiu, do dhein duine acu, Nuala Moore, agallamh le Helen Ní Shé ar chuid de chlárachaibh RTÉ Raidió na Gaeltachta, An Saol ó Dheas, á chraoladh beo ón Daingean. Ní gá dhom á rá go raibh fuacht ar an lucht éisteachta féinig agus iad ag díriú isteach ar cad a bhí le rá ag Nuala fén gcleasaíocht a bhí á déanamh thall! Is féidir leat éisteacht leis an gclár tré chliceáil ar an nasc seo thíos (is í Nuala an chéad aoi):

Éist le Nuala ag caint ar an gclár…

Tugann Helen agus a clár tacaíocht iontach do Nuala agus don tsnámh fén aer go ginearálta. Dá barr, bíonn gach eolas ag pobal Gaeltachta a’ Deiscirt fé cad ‘tá ag tarlúint i gcúrsaí snámha fén aer ins na ceantairibh sin. Is féidir le gach éinne an clár so do leanúint ar Twitter @saolodheas, tá an clár le fáil ar Facebook chomh maith…

Ailt Bainteacha:

Cé h-í Gealt a’ Locha?

Fé láthair, tá triúr Éireannach (Nuala Moore, Anne Marie Ward agus Pádraig Mallon) ar an slí go dtí Tyumen na Sibéire chun páirt do ghlacadh i gCraobhchomórtais Shnámh Gheiridh na Rúise. Ní ba luaithe i mbliana, do bhí sé socraithe ag Nuala ‘s ag Anne Marie dul go dtí an Rúis chun ‘bheith páirteach i n-iarracht ar shnámh sealaíochta do dhéanamh ó mhórthír na Rúise go dtí mórthír Alasca. Níor tharla sé sin, ar an drochuair, de bharr trioblóid le visas, &rl. I rith na traenála i gcomhair an tsionscnaimh seo, do dhein Seán Mac a’ tSíthigh ó TG4 píosa nuachta fén dtraenáil do bhí ar siúl ag Nuala i Loch a’ Pheidléara. Tá an fís nasctha agam thíos agus tá sé aistrithe go Béarla agam fé sin…

At the moment, the Irish (Nuala Moore, Anne Marie Ward and Pádraig Mallon) are on the way to Tyumen, Siberia to take plart in the Russian Winter Swimming Championships. Earlier in the year, Nuala and Anne Marie had planned to travel to Russia to be part of a relay attempt from the Russian mainland to the Alaskan mainland. Unfortunately, the swim didn’t go ahead due to issues with visas, etc. In the course of the training, Seán Mac a’ tSíthigh of TG4 made a news item about Nuala’s training in Pedlar’s Lake. I’ve put a link to the video below and translated it into English underneath…

Aistriúchán go Béarla / Translation into English:

Seán Mac a’ tSíthigh: More than a thousand feet above sea-level is a strange destination for a sea swimmer. However, at 7ºC (5ºC lower than the temperature of the sea) Pedlar’s Lake, high in the mountains of Corca Dhuibhne, has the coldest water in the area, and it is here that Nuala Moore does her training. She and Anne Marie Ward, a swimmer from Donegal, plan to take on the toughest swim in the world, the fifty miles of frozen sea between Russia and Alaska that they call the Bering Strait.

Nuala Moore: There are more than twenty-five international swimmers on the team and our plan is to get into the water and do multiple immersions. So, swimming for 20 minutes at a time, spending 6 or 7 hours on the boat and going back in again.

Séan Mac a’ tSíthigh: Nuala has years of experience when it comes to long distance swimming. She has completed great feats in the seas of this country and abroad. She has been coming here since November, and with a enthusiasm and courage, her body is becoming used to the cold.

Nuala Moore: Breathing is difficult at the start as the muscles become quite tight and this puts pressure on your heart. I had to lift up my face a few times but I’m fine now.

Seán Mac a’ tSíthigh: The Lunatic of the Lake is a cause for wonder among many hikers in the area. Nobody has swum across the entire Bering Strait yet, but you may rest assured that the long, cold days in Pedlar’s Lake will stand to the Dingle woman. Seán Mac a’ tSíthigh, Nuacht TG4, in Corca Dhuibhne.

Níos déanaí, tá Seán tar éis agallamh do dhéanamh le Nuala do Nuacht RTÉ i rith a cuid traenála níos déine do na Craobhchomórtais Shnámh Gheimhridh na Rúise, a bheidh ar siúl an deireadh seachtaine seo! Féach ar seo…

More recently, Seán did an interview with Nuala for RTÉ News during her somewhat more extreme training for the Russian Winter Swimming Championships, which are taking place this weekend! Take a look at this…

Ailt Bainteacha / Related Articles: