Tá na Fáinleoga Tagtha

Tá an t-Earrach buailte linn fé dheireadh! Tar éis dúinn geimhreadh fada fuar a shárú, tá an teocht ag dul i n-airde agus tá na fáinleoga tagtha. Tagann na h-éin bheaga dheasa so go dtí an Eoraip ón Aifric gach bliain chun póraithe is goraithe. Do tháinig slua beag díobh ní ba luaithe sa bhliain ach deirtear nár mhair mórán díobh de bharr na fuachta (itheann na h-éin seo míoltóga agus a leithéid ach ní rabhadar le fáil de bharr na fuachta so). Le laethaibh beaga anuas, áfach, tá an slua ceart tagtha agus tá súil againn go bhfuilid le fanúint…

Photograph – George O'Keefe

Fáinleoga ar ráilí an taiscumar ar Chnoc an Eanaigh (nó Cnoc an Aonaigh) i n-aice Mhainistir Fhear Maí, ceann de na h-áitibh snámha is ansa linn…

Dar le Dave Mulcahy, ba cheart dúinn tús do chur le n-ár séasúr snámha faoin aer um an dtaca go dtagann na fáinleoga i dtír agus is leith-scéal maith é deireadh do chur leis chomh luath is a n-imíonn siad! Is dócha go bhfuil an ceart ar fad aige. Táimíd i n-ann abhfad níos mó snámha faoin aer do dhéanamh le beagnach seachtain anuas agus tá súil againn go leanfaidh an feabhas so sna seachtainibh amach romhainn…

Advertisements

Suíomh Idirlín Nua an tSnámh Cuimhneacháin Martin Duggan!

Do scríobhas cúpla seachtain ó shoin fén tSnámh Cuimhneacháin Martin Duggan a bheidh ar siúl in Abhainn Mhóir na Mumhan i Mainistir Fhear Maí Dé h-Aoine, 14 Meitheamh na bliana so. Aréir, do lainseáladh suíomh idirlín nua na h-eachtra so. Tá dhá leagan den tsuíomh ar fáil, ceann as Béarla agus ceann eile as Gaelainn:

Logo – Owen O'Keefe

Beidh iontrálacha oscailte don tsnámh so timpeall Lá Bealtaine agus fanfaid ar oscailt ar feadh míosa nó go dtí go mbeidh sé lán – beidh seasca áiteanna ar fáil i mbliana. Coimeád súil ar an suíomh (nasctha thuas) chun ‘bheith ar an eolas faoi chúrsaí iontrála!

Pictiúr – Wikipedia

‘Sé an Domhnach seo chugainn Lá ‘le Pádriag in Éirinn agus ar fuaid a’ domhain. Tá súil agam go mbeidh deireadh seachtaina na Féile Pádraig den chéad scoth ag mo léitheoirí go léir. Go raibh maith agaibh as bhur léitheoireacht agus bainigí ana-shult as bhur ndeireadh seachtaine!

“An Saol ó Dheas” i gCOC

Grianghraf – Ionad na Gaeilge Labhartha

Veain RnaG lasmuigh d’Áras Uí Rathaille i gColáiste ha h-Ollscoile, Corcaigh.

Tá an-chuid imeachtaí ar siúl i gColáiste na h-Ollscoile, Corcaigh chun ceiliúradh  a dhéanamh ar Sheachtain na Gaeilge. Mar chuid de na h-imeachtaí, do tháinig craoltóirí an chláir “An Saol ó Dheas” aniar ó Raidió na Gaeltachta Bhaile na nGall chugainn indé. Do craoladh an clár, le Helen Ní Shé á chur i láthair, beo ón tSeomra Chaidreamh in Áras Uí Rathaille i gceart-lár na h-Ollscoile.

Ar an gclár ‘bhí ceoltóirí den chéad scoth chomh maith le h-aíonna éagsúla ó Ionad na Gaeilge Labhartha agus ó ranna eile ins an Ollscoil. Do bhíos féin ar an gclár ag caint mar gheall ar mo chuid snámha féinig agus mar gheall ar an snámh atá pleanáilte ag an bhfoireann Crosóige Mara i Mí Iúil na bliana so. Tá an pod-chraoladh nasctha thíos:

Tosnaím-se ag caint timpeall leith-shlí istigh sa chlár ach b’fhiú duit cloisint leis an rud ar fad toisc go bhfuil an caighdeán cheoil sin agus cainteoirí chomh suimiúil sin ann…

Gluais Téarmaí Snámha

Ní fhuil aithne agam ar aon ghluais téarmaí snámha sa Ghaelainn. Tá an-chuid scríobhtha i mBéarla agus i dteangacha eile ag daoine ar nós Steven Munatones agus leithéid. Dá bharr san, do bheartaíos féin ar roinnt téarmaí a bhaineann leis an snámh fén aer a chur le chéile ins an mblagphost so. Tá Seachtain na Gaeilge tar éis tosaithe Dé Luain seo agus is iorúnach an tseachtain é seo chun an blagphost so a sheoladh.

Pictiúr – Seachtain na Gaeilge

amharclíne bain (gu: amharclíne, ai: amarclínte, gi: amharclínte) line of sight

bac br (abr: bacadh, aidbhr: bactha) impede

bád fir coimhdire (gu: báid choimhdire, ai: báid choimhdire, gi: bád coimhdire) escort boat

baoi fir casaidh (gu: baoi chasaidh, ai: baoithe casaidh, gi: baoithe casaidh) turn buoy

beathaigh br (abr: beathú, aidbhr: beathaithe) feed

briota fir (gu: briota, ai: briotaí, gi: briotaí) chop (wave)

bristeach fir (gu: bristigh, ai: bristeacha, gi: bristeacha) breaker (wave)

capall fir bán (gu: capaill bháin, ai: capaill bhána, gi: capall bán) whitecap (wave)

cárta fir buí (gu: cárta bhuí, ai: cártaí buí, gi: cártaí buí) yellow card

cárta fir dearg (gu: cárta dhearg, ai: cártaí dearga, gi: cártaí dearg) red card

clár fir bán (gu: cláir bháin, ai: cláir bhána, gi: clár bán) whiteboard

cuaird bain (gu: cuarda, ai: cuarda, gi: cuarda) lap

cúrsa fir (gu: cúrsa, ai: cúrsaí, gi: cúrsaí) course

dearcadh fir (gu: dearcaidh, ai: dearcthaí, gi: dearcthaí) sighting

deargadh fir (gu: deargtha) chafing

hiodráitigh br (abr: hiodráitiú, aidbhr: hiodráitithe) hydrate

hiodráitiúchán fir (gu: hiodráitiúcháin) hydration

hipirteirme bain (gu: hipirteirme) hyperthermia

hipiteirme bain (gu: hipiteirme) hypothermia

iompar fir mí-spórtúil (gu: iompair mhí-spórtúil) unsportsmanlike conduct

ionadú fir (gu: ionadaithe, ai: ionaduithe, gi: ionaduithe) positioning

lanailin bain (gu: lanailine) lanolin

maide fir beathaithe (gu: maide bheathaithe, ai: maidí beathaithe, gi: maidí beathaithe) feeding pole

moltóir fir (gu: moltóra, ai: moltóirí, gi: moltóirí) judge

oifigeach fir (gu: oifigigh, ai: oifigigh, gi: oifigeach) official

paca fir tosaigh (gu: paca thosaigh, ai: pacaí tosaigh, gi: pacaí tosaigh) lead pack

painéal fir tadhaill (gu: painéil thadhaill, ai: painéil thadhaill, gi: painéal tadhaill) touchpad

plúch br (abr: plúchadh, aidbhr: plúchta) box in

réiteoir fir (gu: réiteora, ai: réiteoirí, gi: réiteoirí) referee

snámh fir fadraoin (gu: snámha fhadraoin) long distance swimming

snámh fir faoin aer (gu: snámha faoin aer) open water swimming

sruth fir (gu: srutha, ai: sruthanna, gi: sruthanna) current

suaill bain (gu: suaille, ai: suaillí, gi: suaillí) swell

téigh br ar foscadh (abr: dul ar foscadh, aidbhr: dulta ar foscadh) draft

tonn bain (gu: toinne, ai: tonnta, gi: tonn) wave

uisce fir garbh (gu: uisce gharbh, ai: uiscí garbha, gi: uiscí garbh) rough water

Ní rud cuimsitheach é an ghluais seo ar aon chor – tá sé ar intinn agam ceann abhfad níos cuimsithí a chur i gcló am éigin sa todhchaí. Tá súil agam go méadóidh pobal Gaelainne an tsnámha amach anso agus go gcuirfear achmhainní agus eachtraí fiú ar fáil as Gaeluinn!

Foinsí Úsáidte:

Sraith Nua den Chlár “Abhainn” ag Tosnú Dé Luain

Dé Luain, beidh sraith nua den chlár teilifíse “Abhainn” ag tosnú ar “RTÉ One” ag a leathuair tar éis a seacht sa tráthnóna. Beidh trí chuid ins an tsraith seo: ceann fén mBearbha, ceann fén Abhainn Mhóir agus ceann fén Éirne. Ins an dara chuid, an ceann fén Abhainn Mhóir, bead-sa ag snámh ins an abhainn agus ag caint beagáinín mar gheall ar stair snámha na h-Abhann Móire i Mainistir Fhear Maí agus fén draíocht atá ag baint le n-a bheith ag snámh sa n-abhainn.

Is as Gaelainn atá an clár so agus, dar liom, tá sé i measc na gcláracha is áilne atá déanta ag roinn na gCláracha Gaeilge in RTÉ ins na blianta beaga anuas. Tá clár den chéad scoth fé Abhainn na Laoi déanta acu is do ba chóir duit féachaint air má tá seans agat.

Ailt Bainteacha:

Naisc Sheachtracha: