“An Saol ó Dheas” i gCOC

Grianghraf – Ionad na Gaeilge Labhartha

Veain RnaG lasmuigh d’Áras Uí Rathaille i gColáiste ha h-Ollscoile, Corcaigh.

Tá an-chuid imeachtaí ar siúl i gColáiste na h-Ollscoile, Corcaigh chun ceiliúradh  a dhéanamh ar Sheachtain na Gaeilge. Mar chuid de na h-imeachtaí, do tháinig craoltóirí an chláir “An Saol ó Dheas” aniar ó Raidió na Gaeltachta Bhaile na nGall chugainn indé. Do craoladh an clár, le Helen Ní Shé á chur i láthair, beo ón tSeomra Chaidreamh in Áras Uí Rathaille i gceart-lár na h-Ollscoile.

Ar an gclár ‘bhí ceoltóirí den chéad scoth chomh maith le h-aíonna éagsúla ó Ionad na Gaeilge Labhartha agus ó ranna eile ins an Ollscoil. Do bhíos féin ar an gclár ag caint mar gheall ar mo chuid snámha féinig agus mar gheall ar an snámh atá pleanáilte ag an bhfoireann Crosóige Mara i Mí Iúil na bliana so. Tá an pod-chraoladh nasctha thíos:

Tosnaím-se ag caint timpeall leith-shlí istigh sa chlár ach b’fhiú duit cloisint leis an rud ar fad toisc go bhfuil an caighdeán cheoil sin agus cainteoirí chomh suimiúil sin ann…

Advertisements

River Blackwater explored on “Abhainn” tonight…

At 19:30 tonight, the second episode of Series Four of “Abhainn” will be broadcast on RTÉ One. This programme will follow the course of the River Blackwater in Munster from its source in the Mullaghareirk Mountains on the Cork/Kerry border to where it enters the sea at Youghal Bay on the Cork/Waterford border. Swimming in the Blackwater in Fermoy will feature about halfway through. Here is the trailer for the series:

The programme will be broadcast in Irish but there will be English subtitles. Cláracha Gaeilge are doing a great job with these series about Ireland’s rivers. Past episodes can be found on RTÉ Player and the one about the An Laoi (the River Lee) is well worth the watch of you get a chance.

Related Articles:

Sraith Nua den Chlár “Abhainn” ag Tosnú Dé Luain

Dé Luain, beidh sraith nua den chlár teilifíse “Abhainn” ag tosnú ar “RTÉ One” ag a leathuair tar éis a seacht sa tráthnóna. Beidh trí chuid ins an tsraith seo: ceann fén mBearbha, ceann fén Abhainn Mhóir agus ceann fén Éirne. Ins an dara chuid, an ceann fén Abhainn Mhóir, bead-sa ag snámh ins an abhainn agus ag caint beagáinín mar gheall ar stair snámha na h-Abhann Móire i Mainistir Fhear Maí agus fén draíocht atá ag baint le n-a bheith ag snámh sa n-abhainn.

Is as Gaelainn atá an clár so agus, dar liom, tá sé i measc na gcláracha is áilne atá déanta ag roinn na gCláracha Gaeilge in RTÉ ins na blianta beaga anuas. Tá clár den chéad scoth fé Abhainn na Laoi déanta acu is do ba chóir duit féachaint air má tá seans agat.

Ailt Bainteacha:

Naisc Sheachtracha:

Snámh go Toraigh

Ag deireadh an tsamhraidh, tagann smaointe snámha chugam chomh flúirseach agus dá mbeadh aon ní sodhéanta agam tar éis gheimhridh fhada sa linn snámha! Anuraidh, do bhuail smaoineamh mé snámh ó Oileán Thoraí go Mórthír Dhún na nGall, ocht míle go leith sa tslí. Do bhí ‘fhios agam go raibh sé indéanta mar tá sé déanta ag Anne Marie Ward as Dún na nGall, ag Kieran Fitzgerald as Sligeach agus ag daoine nach iad. Do bhí sé im’ chionn é ‘dhéanamh ó n-a rabhas sa tríú bliain sa mheánscoil, tráth dá chuala, i dtriail chluastuisceana Ghaeilge, faoin snámh ní ba shia ná ocht n-uaire an chloig a bhí ag Anne Marie. Le déanaí, táim tar éis teacht i n-aithne níos fearr ar Anne Marie agus i rith an gheimhridh seo caite dúirt sí go gcabhródh sí liom i n-aon tslí gurbh fhéidir léi dá mba mhaith liom an snámh áirithe seo ‘dhéanamh. Gan a thuilleadh moille, do bheartaíos chun triail do bhaint as!

Grianghraf – Owen O'Keefe

Toraigh agus Inis Bó Finne ón Machaire Rabhartaigh. (Grianghraf tógtha ag lá an snámha.)

Díreach tar éis dom teacht abhaile ó Dover, do chonac ar réamhfhaisnéis na h-aimsire go raibh lá breá le teacht Dé h-Aoine na seachtaine siúd, an 17ú Lúnasa. Do chuireas glaoch ar Anne Marie is do shocraíomair chun bualadh i Leitir Ceanainn ar an Déardaoin. Turas mór mílteach ar fad dob ea é ó Mhainistir Fhear Maí go Leitir Ceanainn! Tar éis bualadh le Anne Marie ag stáisiúin na mbusanna i Leitir Ceanainn, do chuamair ó thuaidh go dtí n-a tigh, do bhí blaisín (béile mór i ndáiríribh) le n-ithe againn is do chuireamair na h-ábhair go léir a bheadh ag teastáil uainn i rith an snámha le chéile. Ar deireadh, do chuir Anne Marie glaoch ar Brendan Proctor, an fear ón gcumann fo-thuinn agus is é a dúirt sé ná go mbeadh an aimsir maith a dóthain ar maidin chun snámh ón mórthír amach go Toraigh, seachas an treo eile.

Grianghraf – Anne Marie Ward

Ag dul i dtír ag trá an Mhachaire Rabhartaigh i gcomhair an tosaigh oifigiúla!

Ar maidin, d’éiríomair go moch is do thiománamair le chéile go Machaire Rabhartaigh, an áit tosaithe. Ar ár slí ann, do chuamair tré áiteannaibh nár airíos riamh fúthu ach ar an raidió, Gort a’ Choirce agus mar sin de. Um an dtaca gur bhaineamair amach ár gceann scríbe, do bhí an ghrian ag taitneamh agus ní raibh mórán gaoithe. Áit álainn is ea Machaire Rabhartaigh, le cé mhór, trá ghainmheach agus uisce breá glan. Tar éis tamaill, do tháinig Brendan agus John Joe ó Chumann Thumadóirí Chuan na Long leis an mbád. Do chuireas mo chulaith snámha orm, chomh maith lem’ chaipín is spéaclaí snámha. Ansan, do chuamair go léir ar bord, do chuireamair an rianaire GPS ar siúil is do shnámhas i dtír go dtí an trá i gcomhair an tosaithe oifigiúla.

Grianghraf – Anne Marie Ward

Ag teacht timpeall ar ché an Mhachaire Rabhartaigh…

Tá na rialacha céanna ‘tá i bhfeidhm ar thrasnálacha snámha an Mhuir n-Iocht i bhfeidhm ar thrasnálacha snámha idir Toraigh agus an mórthír. Mar sin, do bhí orm dul i dtír chun an snámh a thosnú i gceart. Chomh luath agus a bhíos ar ghaineamh tirim, do chasas timpeall, do ritheas ar ais isteach ins an uisce is do thosnaíos ag snámh i dtreo Thoraí!

Grianghraf – Anne Marie Ward

Bád Farantóireachta Thoraí ag teacht ‘n-ár gcoinnibh díreach tar éis an tosaigh…

Do bhíos ana-shásta ag tús na trasnála; do bhí an ghrian ag taitneamh ar mo dhroim is do bhí an t-uisce i bhfad ní ba theo ná mar a bhíos a’ súil leis – 14.5ºC! I dteannta leis sin, ní raibh smugairle róin amháin le feiscint, do chuir seisean ar mo shuaimhneas ar fad mé! Tar éis cúpla neomat, do tháinig an bád farantóireachta ‘n-ár gcoinnibh is fuaireamair cúirtéis ó na daoine a bhí ag taisteal air. Agus mé ag snámh ar an dtaobh thiar d’Inis Bó Finne, d’éirigh sé scamallach is do thosnaigh an ghaoth ag séideadh aniar. Níor thaitin an treo gaoithe sin linn mar ní gheobhaimís an chabhair chéanna ón ngaoth aniar le n-a ngeobhaimís ón ngaoth andeas, agus dob é an ghaoth andeas a bhí tuartha. Ar aon nós, do choimeádas ag snámh ó bheathú go beathú.

Grianghraf – Anne Marie Ward

Toraigh abhfad uainn go fóill…

Tar éis uair an chloig go leith, nó mar sin, do thángamair amach ó scáth Inis Bó Finne agus isteach i gCainéal Thoraí. Do bhí an taoide ag rith anoir-siar, díreach i n-aghaidh na gaoithe, agus dá bharr san d’éirigh na tonnta píosa beag i n-airde. Níor chuir sé sin isteach go ró-mhór orm mar do bhí scáth an bháid ag tabhairt faoisimh ón ngaoth agus ó na tonnta dhom. Do leanamair ar aghaidh mar sin ar feadh uair a chloig eile go dtí gur tháinig an ghrian amach arís. Timpeall ar thrí h-uaire an chloig istigh sa tsnámh, d’éirigh na tonnta i n-airde ar feadh leathuair nó uair an chloig is do bhí capaill bhána ortha. Seal crua dob ea an leathuair nó uair an chloig sin. Ag an mbeathú deireanach, ámhthach, do chiúnaigh sé abhfad is do thug sé sin seans dom dul i dtír ar mo shuaimhneas.

Grianghraf – Anne Marie Ward

An críoch ‘n-ár radharc fé dheireadh thiar thall!

Do bhí faoiseamh orm nuair go rabhas i n-ann an tóin poill d’fheiceáil fúm mar do bhí pian ag tosnú teacht isteach im’ ghuaillí fén dtráth san. Nuair a bhaineamair amach an ché, do thaispeáin Anne Marie dom an trá is do shnámhas isteach chuige. Agus an trá bainte amach agam, 4 h-uaire 21 nóiméad ó n-ar thosnaíos, do sheasas suas ar an ngainneamh. Do bhí scata páistí ar an dtrá, páistí an Oileáin dob ea iad, agus tar éis cúpla focal leo-súd, do chasas timpeall is do bhí slua maith daoine ar an gcé chomh maith. Dob orm-sa ‘bhí an t-ionadh mar ní rabhas ag súil le h-aon fháiltiú mar sin.

Grianghraf – Anne Marie Ward

Ag teacht i dtír ar Thoraigh.

Tar éis neomait, do chonac fear ní b’aosta ag teacht trasna an trá. Do thug ceann de na páistíbh rabhadh dhom gurbh é Rí Thoraí a bhí ag teacht. Do chuir an Rí, Patsaí Dan Mac Ruaidhrí, fáilte mhór romham agus dúirt sé gurbh onóir iontach do mhuintir an Oileáin gur shnámh duine amach ón mórthír. Leis sin, do chuir sé i n-aithne ar a chlann is ar mhuintir an Oileáin dom agus dúirt sé le fear éigin sinn a thógaint dá thigh agus cithfholcadh is braon tae do thabhairt dúinn.

Grianghraf – Anne Marie Ward

Rí Thoraí Patsaí Dan Mac Ruaidhrí agus mé féin tar éis an snámha.

Tar éis cithfholcadh is braon tae do bheith againn, do chuamair ar ais go dtí an cuan. Ansan, do shocraíomair chun dul go dtí “Caife an Chreagáin” le h-aghaidh bídh. Ar ár slí ann, do bhualamair le Banríon Thoraí agus sise ag tabhairt aire d’fhabhcún óg a tháinig i dtír ar Thoraigh tar éis dó imeacht ar strae ó Chontae an Chláir! Éan álainn ar fad a bhí ann. Do bhuaileamair le Patsaí Dan arís sa chaife is do bhí comhrá iontach eadrainn go léir. Agus ár sáth ithte againn, do chuamair ar ais go dtí an bád is do bhuaileamair fairrgí. Ach sara rabhamair i n-ann imtheacht, do chuir buachaillín óg ceist chugam an rabhas chun snámh ar ais go Machaire Rabhartaigh mar dob é an “riail” ‘tá i bhfeidhm ann ná: má thagair ar an mbád, is féidir leat dul abhaile ar an mbád, ach má thagair ag snámh, caithfir snámh abhaile freisin!

Grianghraf – Owen O'Keefe

Deilf ó ché an Mhachaire Rabhartaigh…

Leathuair an chloig i ndiaidh Toraigh d’fhágáil, do bhíomair beagnach abhaile i n-aice le cé Mhachaire Rabhartaigh, ach ní raibh ár n-eachtra críochnaithe go fóill. Go h-obann, do tháinig ceithre nó cúig cinn de dheilfeanna díreach i n-aice an bháid. D’fhanadar linn ag súgradh ar feadh tamaill. Do chuir an méid sin gliondar ‘n-ár gcroíthibh go léir. Dob é sin deireadh leis an lá, lá fada a bhí ann, ach lá breá taitneamhach ag an am céanna. Do lean an floscadh isteach sna laethanta i ndiaidh an snámha; do bhí sé ins na nuachtáin áitiúla i nDún na nGall gur dhein fear óg, Corcaíoch fiú, snámh ón gcósta amach go Toraigh agus do bhí orm-sa is ar Anne Marie agallamh a dhéanamh le h-Áine Ní Churráin ar an gclár “Barrscéalta” ar RTÉ Raidió na Gaeltachta.

Grianghraf – Owen O'Keefe

Sléibhte Thír Chonaill agus trá an Mhachaire Rabhartaigh.

Ba mhaith liom buíochas ó chroí do ghabháil le h-Anne Marie Ward as an gcomhairle agus as an gcabhair go léir gur thug sí dom i n-eagrú an snámha so agus sa tsnámh é féin. Buíochas, chomh maith, le Brendan Proctor agus le John Joe Roland ó Chumann Thumadóirí Chuan na Long ón dtacaíocht iontach! Ar deireadh, gabhaim buíochas le muintir agus le Rí Thoraí as an bhfáiltiú iontach gur chuireadar romhainn.

Grianghraf – Owen O'Keefe

Ceann de na deilfeanna a tháinig chun bualadh linn agus sinn ag druidim leis an gcé…